تصویر محمد قاضی
پروفایل مترجم

محمد قاضی

محمد قاضی (زاده ۱۲ مرداد ۱۲۹۲ در مهاباد – درگذشته ۲۴ دی ۱۳۷۶ در تهران) از مفاخر تکرارنشدنی تاریخ فرهنگ و ترجمه ایران است. او پس از گذراندن دوران تحصیل مقدماتی …

ایرانی (کُرد) مترجم پیشکسوت و جریان‌ساز ادبیات داستانی و کلاسیک، ادیب، نویسنده، شاعر و عضو برجسته کانون نویسندگان ایران (ملقب به «پدر ترجمه نوین ایران») دوره پهلوی اول، دوم و عصر پس از انقلاب / دهه‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۷۰ خورشیدی (عصر طلایی نهادینه‌سازی و شکوف ادبیات کلاسیک قرن هفدهم و هجدهم اروپا، رمان‌های قرن نوزدهم و بیستم فرانسه، شاهکارهای رئالیسم اجتماعی، ادبیات مقاومت و ضدجنگ، ادبیات افشاگرانه و اومانی

درباره مترجم

محمد قاضی (زاده ۱۲ مرداد ۱۲۹۲ در مهاباد – درگذشته ۲۴ دی ۱۳۷۶ در تهران) از مفاخر تکرارنشدنی تاریخ فرهنگ و ترجمه ایران است. او پس از گذراندن دوران تحصیل مقدماتی در مهاباد به تهران آمد و در رشته حقوق قضایی از دانشگاه تهران دانش‌آموخته شد. فعالیت ادبی و ترجمه را از اواخر دهه ۱۳۱۰ خورشیدی با نشریاتی نظیر «ایران امروز» آغاز کرد و نخستین گام بزرگش را با انتشار ترجمه «کلود ولگرد» ویکتور هوگو برداشت. قاضی در سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۳۷ با انتشار ترجمه سترگ دو جلدی «دن کیشوت» اثر سروانتس از زبان فرانسوی (توسط انتشارات نیل)، جایزه بهترین کتاب سال دانشگاه تهران را ربود و نقشی تاریخی در ارتقای استاندارد ترجمه رمان در ایران ایفا نمود. او در سال ۱۳۵۴ به سرطان حنجره دچار شد و تارهای صوتی‌اش را از دست داد، اما حتی با وجود تکلم با دستگاه حنجره برقی و تحمل سختی‌های بسیار، لحظه‌ای قلم را زمین نگذاشت و بیش از نیم قرن با برگردان قریب به ۷۰ اثر درخشان از نویسندگانی چون رومن رولان، نیکوس کازانتزاکیس، آنتوان دو سنت‌اگزوپری و ماکسیم گورکی، نسل‌ها از کتاب‌خوانان و نویسندگان ایرانی را تغذیه فکری و ذوقی کرد.

اطلاعات تخصصی

پیشینه، سبک ترجمه و حوزه‌های فعالیت

نقش / تخصص
مترجم پیشکسوت و جریان‌ساز ادبیات داستانی و کلاسیک، ادیب، نویسنده، شاعر و عضو برجسته کانون نویسندگان ایران (ملقب به «پدر ترجمه نوین ایران»)
دوره فکری / تاریخی
دوره پهلوی اول، دوم و عصر پس از انقلاب / دهه‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۷۰ خورشیدی (عصر طلایی نهادینه‌سازی و شکوف
کلاستر تخصصی
ادبیات کلاسیک قرن هفدهم و هجدهم اروپا، رمان‌های قرن نوزدهم و بیستم فرانسه، شاهکارهای رئالیسم اجتماعی، ادبیات مقاومت و ضدجنگ، ادبیات افشاگرانه و اومانی
ملیت
ایرانی (کُرد)

حوزه‌های تمرکز

رمان‌های حماسی و روان‌شناختی، ادبیات اعتراض و ضد فاشیسم، رئالیسم انتقادی و اجتماعی، شاهکارهای ادبیات داستانی فرانسه، یونان، اسپانیا و ایتالیا

آثار برجسته

شاهکارهای ترجمه داستانی و کلاسیک: دن کیشوت (میگل د سروانتس - ترجمه معیار و تاریخی ایران)، شازده کوچولو (آنتوان دو سنت‌اگزوپری)، زوربای یونانی و مسیح بازمصلوب (نیکوس کازانتزاکیس)، ژان کریستف و جان شیفته و مهاتما گاندی (رومن رولان)، مادام بوواری (گوستاو فلوبر)، سپیددندان (جک لندن)، کلود ولگرد (ویکتور هوگو). ترجمه سایر آثار شاخص ادبیات جهان: نان و شراب (اینیاتسیو سیلونه)، جزیره پنگوئن‌ها و خدایان تشنگه‌اند و تائیس (آناتول فرانس)، قلعه مالویل (روبر مرل)، قربانی (کورتزیو مالاپارته)، مادر (ماکسیم گورکی)، تاریک‌ترین زندان (ایوان اولبراخت)، تپلی (گی دو موپاسان)، در آغوش خانواده و باخانمان (هکتور مالو). آثار تألیفی خود مترجم: خاطرات یک مترجم (اتوبیوگرافی بسیار ارزشمند در تاریخ نشر ایران)، سرگذشت ترجمه‌های من، زارا یا عشق چوپان (رمان به زبان کردی و فارسی)، دیوان اشعار و مجموعه مقالات.

کتاب‌های این مترجم

4 عنوان