تصویر عبدالرحمن ابن خلدون
پروفایل نویسنده

عبدالرحمن ابن خلدون

نام و نام خانوادگی نام کامل: ابو زید عبدالرحمن بن محمد بن محمد بن خالد الحضرمی (مشهور به ابن خلدون) جایگاه علمی: متفکر، مورخ، جامعه‌شناس، اقتصاددان و فیلسوف …

درباره نویسنده

نام و نام خانوادگی
نام کامل: ابو زید عبدالرحمن بن محمد بن محمد بن خالد الحضرمی (مشهور به ابن خلدون)
جایگاه علمی: متفکر، مورخ، جامعه‌شناس، اقتصاددان و فیلسوف بزرگ قرن چهاردهم میلادی (هشتم هجری)؛ بنیان‌گذار علم‌العمران و فلسفه تاریخ.
عبدالرحمن ابن خلدون در سال ۱۳۳۲ میلادی (۷۳۲ هجری) در تونس از خانواده‌ای اصالتاً اندلسی و حضرمی متولد شد. او در دربارهای مختلف شمال آفریقا، اندلس و مصر مناصب مهم سیاسی و قضایی (از جمله قاضی‌القضات مالکیه در مصر و تدریس در دانشگاه الازهر) را تجربه کرد. اقامت چندساله او در قلعه ابن سلامه (الجزایر) فرصتی طلایی فراهم آورد تا شاهکار جاودان خود را بنگارد. سفرهای سیاسی او از جمله دیدار و گفتگوهای طولانی‌اش با تیمور لنگ در دمشق، نشانگر اعتبار بالای دیپلماتیک و فکری اوست. وی سرانجام در سال ۱۴۰۶ در قاهره درگذشت.

اطلاعات تخصصی

نگاه عمیق‌تر به پیشینه و سبک نویسنده

نقش / تخصص
فیلسوف، جامعه‌شناس، مورخ و قاضى‌القضات. پیشگام بی‌رقیب علوم اجتماعی پیش از دوران مدرن و پایه‌گذار مفاهیمی چون «عصبیت» و «علم‌العمران».
دوره فکری / تاریخی
بازه زمانی حیات: ۱ اردیبهشت ۱۳۳۲ / ۲۷ مه ۱۳۳۲ (یا ۲۶ مه) تا ۱۷ اسفند ۱۳۸۴ / ۱۷ مارس ۱۴۰۶ میلادی (۷۳۲ تا ۸۰۸ هجری قمری). دوره فکری: اواخر قرون وسطی اسلامی؛ دوران گذار و زوال دودمان‌ها و تلاطم‌های سیاسی شمال آفریقا و اندلس. تفکر او گسستی بنیادین از تاریخ‌نگاری محض وقایع‌نگارانه به سمت تبیین علّی و سازوکارهای ساختاری جامعه بود.
کلاستر تخصصی
«فلسفه تمدن و پویایی جوامع»: مدل‌سازی ظهور، اوج و افول امپراتوری‌ها بر اساس مفهوم همبستگی اجتماعی و چادرنشینی در برابر شهرنشینی. «معرفت‌شناسی تاریخی»: تدوین معیارهای نقد درون‌متنی و برون‌متنی برای راستی‌آزمایی وقایع تاریخی.
ملیت
عربِ تونسی-اندلسی (Tunisian-Arab) (با اصالت حضرمی و اندلسی).

حوزه‌های تمرکز

تبیین مفهوم «عصبیت» (همبستگی و پیوند گروهی) به عنوان موتور محرک قدرت‌گیری قبایل و تأسیس دولت‌ها. بررسی اثرات مخرب تجمل‌گرایی و شهرنشینی افراطی بر زوال تمدن‌ها. پایه‌گذاری اصول اقتصادی مقدماتی نظیر تعرفه‌های مالیاتی و نظریه ارزش.

آثار برجسته

العبر و دیوان المبتدأ و الخبر فی ایام العرب و العجم و البربر و من عاصَرهم من ذوی السلطان الأکبر (مجموعه تاریخ بزرگ جهانی در ۷ جلد) المقدمه (مقدمه مشهور بر کتاب العبر که به عنوان نخستین اثر بنیادین در جامعه‌شناسی و فلسفه تاریخ شناخته می‌شود) شفا السائل تهذیب المسائل (در باب تصوف و فلسفه اخلاق) سرگذشت (زندگینامه خودنوشت ابن خلدون)

کتاب‌های این نویسنده

1 عنوان